โรคไข้วัดนก

        20 ปีที่ผ่านมา โลกได้เกิดโรคใหม่ที่เกิดจากเชื้อไวรัสได้แก่ Hantavirus SARS monkeypox และไข้หวัดนก เชื้อโรคที่มีแนวโน้มที่จะระบาดไปทั่วโลกได้แก่ เชื้อไข้หวัดนก H5N1

ไข้หวัดนกที่ระบาดเมื่อ 2 ปีก่อนหน้านี้ได้กลับมาระบาดอีกครั้ง การแพร่กระจายของเชื้อโรคได้กระจายไปทั่วโรคทำให้เกิดการตระหนกไปทั่วโลก หลายๆประเทศได้มีการเตรียมแผนปฏิบัติการทั้งก่อนเกิดการระบาดและขณะระบาด สำหรับประเทศไทยก็มีการจัดการร่างแผนการแก้ไข แต่เนื่องจากประสบการณ์ในการควบคุมโรคครั้งแรกล่าช้าทำให้เชื้อกระจายทั่วประเทศ ไทยคงได้ประสบการณ์จากการควบคุมไข้หวัดนกและไข้หวัดซาร์เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของไข้หวัดนก สำหรับประชาชนคนไทยคงจะต้องเรียนรู้และช่วยตัวเองให้มากที่สุด ผู้เขียนได้รวบรวมข้อมูลที่คิดว่าจะเป็นประโยชน์ทั้งตัวเอง ครอบครัวและประเทศของเรา

โรคไข้หวัดนก

เชื้อไข้หวัดนกคืออะไร avian influenza

เชื้อไข้หวัดนกเป็นเชื้อไวรัสโดยธรรมชาติจะติดต่อในนกเท่านั้น โดยเฉพาะนกป่า นกเป็ดน้ำจะเป็นพาหะของโรค เชื้อจะอยู่ในลำไส้โดยที่ตัวนกไม่มีอาการ เมื่อนกป่าเหล่านี้อพยพไปก็จะนำเชื้อนั้นไปด้วย เมื่อสัตว์อื่น เช่นไก่ เป็ด หมูเมื่อไก่หรือสัตว์เลี้ยงอื่นได้รับเชื้อไข้หวัดนกจะเกิดอาการสองแบบคือ

  1. หากได้รับเชื้อชนิดไม่รุนแรง low pathogenic สัตว์เลี้ยงนั้นอาจจะมีอาการไม่มากและหายได้เอง
  2. หากเชื้อที่ได้รับมีความรุนแรงมาก highly pathogenic ก็จะทำให้สัตว์เลี้ยงตายหมดโดยมากภายใน 2 วัน
คนจะติดเชื้อไข้หวัดนกจากนกหรือไม่

ยังไม่มีรายงานว่าคนติดไข้หวัดนกจากนก

ผลกระทบของการระบาดไข้หวัดนกในไก่ต่อสุขภาพของคน

การระบาดของเชื้อไข้หวัดนกH5N1ในไก่ ส่งผลต่อสุขภาพของคนสองประการได้แก่

  1. มีการติดเชื้อไข้หวัดนกจากไก่สู่คนซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายคนจากการระบาดครั้งที่แล้ว
  2. การกลายพันธ์ของเชื้อH5N1ซึ่งอาจจะทำให้เกิดการติดเชื้อจากคนสู่คนเกิดการระบาดไปทั่วโลก
ประเทศที่มีการระบาดของเชื้อ H5N1สู่คน

การระบาดของเชื้อไข้หวัดนกสู่คนมีหลายประเทศดังนี้

  • กัมพูชา
  • เวียดนาม
  • ลาว
  • อินโดนีเซีย
  • ไทย

ส่วนฮ่องกงเคยระบาดเมื่อปี 1997 คนติดไข้หวัดนกได้อย่างไร

เมื่อนกป่าหรือนกน้ำมาอาศัยก็จะถ่ายอุจาระที่มีเชื้อโรค สัตว์เลี้ยงเช่นไก่เมื่อได้รับเชื้อโรคก็จะเกิดการติดเชื้อซึ่งสามารถแพร่สู่คนได้ เมื่อไก่ตายหรือป่วยก็จะมีการนำไก่เหล่านั้นไปบริโภคทำให้เกิดการติดเชื้อไข่หวัดนกจากไก่ การติดต่อมักจะเกิดขณะการเชือดไก่ การถอนขนไก่ การทำความสะอาดเครื่องในไก่

เชื้อไข้หวัดนกมักจะติดต่อระหว่างสัตว์ปีกแต่ก็สามารถติดต่อระหว่างนกสู่คนโดยเฉพาะสายพันธ์ H5N1คนจะได้รับเชื้อทาง

  • สัมผัสโดยตรงจากไก่ที่ป่วยเป็นโรค โดยสัมผัสเสมหะ หรือสารคัดหลั่ง
  • สัมผัสกับอุจาระของสัตว์ที่เป็นโรค
  • พื้นดินที่มีเชื้อโรคอยู่
มีโอกาศที่เชื้อ H5N1จะระบาดทั่วโลก

การที่เชื้อไข้หวัดนก H5N1จะระบาดทั่วโลกต้องมีปัจจัยสามประการได้แก่

  1. มีการเชื้อโรคชนิดใหม่
  2. เชื้อก่อให้เกิดโรครุนแรงในคน
  3. เชื้อนั้นสามารถติดต่อจากคนสู่คน

สำหรับเชื้อไข้หวัดนกมีองค์ประกอบเพียงสองข้อ ยังขาดการระบาดจากคนสู่คน อย่างไรก็ตามหากยังมีการระบาดของไข้หวัดนกในไก่ยังคงมีต่อเนื่องก็มีโอกาศที่เชื้อจะกลายพันธ์ทำให้เกิดการติดเชื้อจากคนสู่คน

โอกาศของเชื้อไข้หวัดนก H5N1 จะระบาดทั่วโลกมีอะไรบ้าง

โกาศที่เชื้อไข้หวัดนกจะระบาดทั่วโลก Pandemic มีโอกาศคอนข้างมากการป้องกันจะทำได้โดยการกำจัดปัจจัยเสี่ยงสองประการคือ

  1. การกลายพันธ์ของเชื้อไข้หวัดนก การกลายพันธ์ของเชื้อไข้หวัดนกมีสองวิธีคือ
  • Reassortment คือการที่เชื้อไข้หวัดนกได้แลกเปลี่ยนพันธุกรรมระหว่างไวรัสที่ติดเชื้อในคนและไวรัสป้องกันไข้หวัดนก การป้องกันการกลายพันธ์ทำไดโดยการป้องกันมิให้เชื้อไข้หวัดนกข้ามพันธ์กับเชื้อไข้หวัดใหญ่ วิธีการคือแยกการเลี้ยงไก่และหมูออกจากกัน คนที่ทำงานฟาร์มไก่ หรือคนที่ทำลายไก่ หรือเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ให้ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่
  • Mutation คือการกลายพันธ์ด้วยตัวมันเองซึ่งต้องใช้เวลานาน วิธีป้องกันการกลายพันธ์นี้ทำได้โดยการกำจัดแหล่งแพร่ระบาดให้อยู่ในวงจำกัดและรีบทำลายเชื้ออย่างรวดเร็ว แต่จากสถานการณ์ที่เป็นอยู่พบว่าเชื้อได้ระบาดไปทั่วโลกจนเป็นเชื้อประจำถิ่นทำให้การกำจัดเชื้อเป็นไปได้ยาก นอกจากนั้นเชื้อยังติดต่อสู่คน ทุกครั้งที่เชื้อติดต่อสู่คนก็จะทำให้เชื้อพัฒนาติดคนได้ง่ายขึ้น และอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นานขึ้น
  1. การระบาดของเชื้อไข้หวัดนกในไก่ หากมีการระบาดของไข้หวัดนกในไก่และมีการติดเชื้อสู่คนก็จะเพิ่มโอกาศที่เชื้อจะกลายพันธ์
ปัจจัยอื่นๆที่ทำให้เชื้อไข้หวัดนกมีการระบาดมีอะไรบ้าง
  • เป็ดไล่ทุ่งซึ่งเป็นพาหะของโรคซึ่งเป็นแหล่งแพร่พันธ์ไปยังสัตว์ธรรมชาติทำให้เชื้อมีการกระจายเป็นวงกว้าง
  • เชื้อไข้หวัดนก H5N1 ที่พบในปี 2004 มีความรุนแรงและอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นามกว่าเชื้อที่พบในปี 1997
  • เชื้อไข้หวัดนก H5N1 สามารถติดไปยังสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่นเสือ แมว
  • การอพยพของนกป่าและนกน้ำเปลี่ยนแปลงไป
ผลกระทบเมื่อเกิดการระบาดใหญ่ของไข้หวัดนก
  • เมื่อเกิดการระบาดของไข้หวัดนกในคน ไม่ใครที่จะหยุดการระบาดได้ เชื้อจะติดต่อจากคนสู่คนโดยการจามหรือไอ นอกจากนั้นคนที่ได้รับเชื้ออาจจแพร่เชื้อโดยที่ยังไม่มีอาการทำให้เชื้อระบาดไปทั่วโลกได้อย่างรวดเร็ว
  • ประมาณว่าจะมีประชากรโลกติดเชื้อร้อยละ 25-30 โดยประมาณว่าจะมีคนเสียชีวิตประมาณ 2-7.4 ล้านคน หากเชื้อมีความรุนแรงก็อาจจะมีคนเสียชีวิตมากกว่านี้ การคำนวณอาศัยข้อมูลการระบาดปี 1958
  • จำนวนเตียงของโรงพยาบาลไม่เพียงพอ จะขาดคนทำงาน ทำให้การขนส่ง การดูแลไม่เพียงพอ
  • จะขาดแคลนยาปฏิชีวนะ วัคซีน
  • เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจและทางสังคม
  • ไม่มีการช่วยเหลือจากนานาชาติเนื่องจากแต่ละประเทศก็ห่วงคนของตัวเอง
สัญญาณเตือนภัยว่าเชื้อไข้หวัดนกติดต่อจากคนสู่คน

ประชาชนควรจะเฝ้าระวังว่าจะมีการระบาดใหญ่หรือไม่โดยสังเกตจาก 

  1. มีการติดเชื้อในกลุ่มคนที่ใกล้ชิดกัน เกิดโรคเวลาใกล้เคียงกัน
  2. เจ้าหน้าที่ติดเชื้อไข้หวัดนกจากการดูแลผู้ป่วย
  3. มีการกลายพันธ์ของเชื้อโรค
ยาที่ใช้รักษา

ยาที่ใช้ในการรักษาได้แก่ Oseltamivir[tamiflu] และยา Zannamivir[Relenza] เป็นยาที่จะช่วยบรรเทาอาการของโรคแต่ต้องให้ยาภายใน 48 ชั่วโมงหลั่งเกิดอาการ

 

      หน้าหลัก | ข่าวประชาสัมพันธ์ | เกี่ยวกับสถานีอนามัย | ข้อมูลเผยแพร่ | กระดานสนทนา

 




เว็บไซต์เพื่อนบ้าน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด 

โรงพยาบาลนครปฐม

โรงพยาบาลดอนตูม

โรงพยาบาลจันทรุเบกษา

โรงพยาบาลนครชัยศรี

โรงพยาบาลห้วยพลู

โรงพยาบาลสามพราน

โรงพยาบาลบางเลน 

โรงพยาบาลหลวงพ่อเปิ่น 

สำนักงานประกันสังคม

สำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติ

ระบบรายงาน ระบบเฝ้าระวังปัญหายาเสพติด 

กระทรวงสาธารณสุข 

กระทรวงพลังงาน 

กระทรวงไอซีที 

วิทยุุออนไลน์
เว็บไซต์หน่วยงานต่างๆ
สำนักกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

สำนักระบาดวิทยา 

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง 

งานระบาดวิทยาสสจ.นครปฐม

 กรมควบคุมโรค

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอกำแพงแสน 

HIIMSจังหวัดนครปฐม 

HDCจังหวัดนครปฐม 

 

 

 

 
 

 

 
Copyright (c) 2008. Kamphaensaen Networks. All rights reserved.